Czy można jeść surowe buraki i czy faktycznie są one „polskim superfood”, które bije na głowę zagraniczne nowinki? Odpowiedź brzmi: zdecydowanie tak, a jedzenie ich w tej formie pozwala zachować maksimum cennych składników, które giną podczas gotowania. Surowy burak to potężna dawka kwasu foliowego, błonnika i naturalnych azotanów, które wspierają wydolność organizmu, co jako trener szczególnie sobie cenię. W tym artykule dowiesz się, jak włączyć surowiznę do diety, by było smacznie, oraz kto ze względów zdrowotnych powinien jednak pozostać przy barszczu.
- Surowe buraki mają niższy indeks glikemiczny (IG 30) niż gotowane (IG 65)
- Zawierają więcej witaminy C i kwasu foliowego, które są wrażliwe na wysoką temperaturę
- Są bogate w azotany, które poprawiają przepływ krwi i wydolność treningową
- Osoby z kamicą nerkową powinny uważać ze względu na wysoką zawartość szczawianów
- Mogą powodować przejściowe, nieszkodliwe zabarwienie moczu na czerwono (beturia)
Spis Treści
Sprawdźmy czy można jeść surowe buraki dla zdrowia
Wielu moich podopiecznych jest zaskoczonych, gdy polecam im wrzucenie surowego buraka do wyciskarki lub sałatki. Przyzwyczailiśmy się do ćwikły i barszczu, ale to właśnie w surowej postaci to warzywo pokazuje swoją prawdziwą moc. Czy można jeść surowe buraki bez obaw? Tak, są całkowicie bezpieczne dla większości ludzi, a co więcej – są znacznie bogatsze w betainę, silny antyoksydant wspierający pracę wątroby. Obróbka termiczna niszczy znaczną część witaminy C oraz kwasu foliowego (witaminy B9), który jest kluczowy nie tylko dla kobiet w ciąży, ale też dla regeneracji komórkowej każdego z nas. (Sam zauważyłem, że sok z surowego buraka przed treningiem działa jak naturalna przedtreningówka – spróbujcie, a poczujecie różnicę w pompie mięśniowej!).
Wyjaśniamy czy buraka można jeść na surowo przy diecie
Jeśli walczysz o zrzucenie zbędnych kilogramów, surowy burak będzie Twoim sprzymierzeńcem znacznie bardziej niż ten gotowany. Dlaczego? Chodzi o indeks glikemiczny. Gotowanie buraków sprawia, że ich indeks skacze dwukrotnie w górę (do ok. 65), co powoduje szybszy wyrzut insuliny. Tymczasem pytanie, czy buraka można jeść na surowo na redukcji, ma tylko jedną odpowiedź: jak najbardziej! Surowe warzywo jest twardsze, co zmusza nas do dłuższego żucia, a zawarty w nim błonnik pęcznieje w żołądku, dając uczucie sytości na długie godziny. To idealna przekąska typu „low carb”, która przy okazji dba o Twoje jelita.
Pompa mięśniowa i detoks, czyli moc surowizny
W świecie sportu surowe buraki są cenione za wysoką zawartość azotanów. Związki te w organizmie przekształcają się w tlenek azotu, który rozszerza naczynia krwionośne, obniża ciśnienie krwi i poprawia dotlenienie mięśni. To nie jest „magia”, to czysta biochemia. Regularne picie soku z surowego buraka lub jedzenie carpaccio może realnie poprawić Twoje wyniki biegowe czy siłowe. Dodatkowo surowizna świetnie wspomaga procesy odkwaszania organizmu (działa zasadotwórczo), co jest kluczowe przy diecie bogatej w białko i mięso, którą często stosują osoby aktywne.
Kto powinien uważać na surowe warzywa?
Mimo że jestem fanem surowych buraków, muszę Was ostrzec – nie są one dla każdego (YMYL). Surowe bulwy zawierają sporo szczawianów, które mogą przyczyniać się do powstawania kamieni nerkowych. Jeśli cierpisz na kamicę nerkową szczawianową lub dnę moczanową, lepiej ogranicz ich spożycie lub wybieraj wersję gotowaną (część szczawianów wypłukuje się do wody). Druga kwestia to „rewolucje” żołądkowe. Surowy błonnik jest wyzwaniem dla delikatnego układu trawiennego. Jeśli po zjedzeniu surowizny czujesz wzdęcia lub ból brzucha, zacznij od małych ilości, np. łyżki startego buraka do obiadu, żeby przyzwyczaić jelita. I nie panikujcie, jeśli następnego dnia w toalecie zobaczycie czerwony kolor – to tylko barwnik (betanina), całkowicie nieszkodliwy objaw.
Sprawdzone sposoby i czy buraki można jeść na surowo w sałatce
Największą barierą przed jedzeniem surowych buraków jest ich ziemisty smak. Ale mam na to sposób! Sekretem jest kwas i tłuszcz.
Oto moje sprawdzone metody:
- Carpaccio z buraka: Pokrój obranego buraka na mandolinie na cieniutkie jak papier plastry. Skrop oliwą, sokiem z cytryny, posyp fetą i orzechami. Kwas cytrynowy „zmiękcza” smak surowizny.
Podsumowanie
Możesz bezpiecznie jeść surowe buraki i czerpać z nich więcej korzyści zdrowotnych niż z wersji gotowanej, szczególnie jeśli zależy Ci na kwasie foliowym, niższym indeksie glikemicznym i poprawie wydolności. Pamiętaj jednak, że surowe warzywo jest bogate w szczawiany, więc osoby z problemami nerkowymi powinny zachować umiar. Najlepszym sposobem na włączenie ich do diety jest cienkie carpaccio z oliwą lub świeżo wyciskane soki. Zacznij od małych porcji, aby przyzwyczaić żołądek do dużej dawki błonnika.
